Equinor, Petrobras ve proje ortaklarının geliştirdiği 3D baskılı polimer vana el çarkı, DNV qualification sürecinin ardından Latin Amerika enerji sektöründe offshore kullanıma taşındı. Uygulama, korozyona açık çelik parçaların fiziksel stok yerine doğrulanmış dijital dosyalardan bölgeye yakın üretilebilmesini hedefliyor.
Çalışma tek bir düşük maliyetli parçanın değiştirilmesinden daha geniş bir üretim modeli sunuyor. Tasarımın dijital envanterde saklanması, nitelikli üretim noktasına gönderilmesi ve ihtiyaç anında basılması; enerji şirketlerinin yedek parça bekleme süresi ile lojistik yükünü azaltabilir.
Deniz ortamındaki sürekli korozyon problemi
Vana el çarkları onshore ve offshore enerji tesislerinde akışı yöneten vanaların manuel olarak açılıp kapatılmasını sağlıyor. Geleneksel el çarkları çoğunlukla karbon çeliğinden üretildiği için tuzlu hava ve deniz suyu kaynaklı korozyona maruz kalıyor. Aşınan bir el çarkı operasyonu zorlaştırırken tamamen kullanılamaz hale geldiğinde bakım, stok ve uzak platforma sevkiyat ihtiyacı yaratıyor.
TCT’nin proje taraflarıyla yaptığı görüşmelere göre eski platformlarda 15 yıllık kullanımın ardından vana el çarklarının yaklaşık yarısı bakım gerektirebiliyor. Petrobras’ın 2018’de devreye aldığı P-74 gibi yeni tesislerde bile vanaların yüzde 10–15’i zaman içinde değişim adayı olabiliyor. Büyük filolarda yıllık ihtiyaç binlerce parçaya ulaşabiliyor.
Onshore pilotundan offshore uygulamaya
Polimer alternatifin ilk saha adımlarından biri Equinor tarafından yaklaşık dört yıl önce kontrollü bir onshore tesiste atıldı. Bu ortam, parçanın performansının izlenmesine ve tasarımın operasyonel geri bildirimle geliştirilmesine olanak verdi. Uzun dönem saha verileri, daha geniş kullanım için bakım ekiplerinin güvenini artırdı.
Petrobras tarafındaki uygulama ise doğrulanmış parçanın Latin Amerika’daki offshore ortama taşınması açısından önemli. Polimer yapı, çelikteki korozyon döngüsünü ortadan kaldırmayı; daha hafif parça ve yerelleştirilmiş üretimle bakım operasyonunu sadeleştirmeyi amaçlıyor. DNV qualification, kullanılan malzeme, üretim prosesi ve parçanın hedef uygulamadaki performansına ilişkin tanımlı bir doğrulama yolu sağlıyor.
Dijital envanter nasıl çalışıyor?
Modelde şirket, her lokasyonda büyük miktarda fiziksel parça tutmak yerine onaylanmış üretim dosyasını ve proses talimatlarını kontrollü bir dijital envanterde saklıyor. İhtiyaç oluştuğunda dosya, nitelikli bir bölgesel üretim noktasına aktarılıyor. Üretim kaydı ve kalite kontrolleri parçayla ilişkilendirilerek izlenebilirlik korunuyor.
Bu yaklaşımın ölçeklenmesi için yalnızca STL dosyasının paylaşılması yeterli değil. Yazıcı, malzeme partisi, yönlendirme, proses parametreleri, son işlem ve muayene adımlarının tanımlanması; dosya sürümünün ve fikrî mülkiyet haklarının güvenli biçimde yönetilmesi gerekiyor.
Küçük parça, daha büyük tedarik modeli
Vana el çarkı basınç taşıyan ana vana gövdesi kadar kritik bir komponent değil. Bu nedenle uygulama, enerji şirketlerinin dijital yedek parça modelini kontrollü riskle sınamasına olanak veriyor. İş akışı sahada başarı gösterirse muhafazalar, kapaklar ve farklı bakım parçalarına genişletilebilir.
Projenin asıl önemi de burada ortaya çıkıyor: katmanlı imalat, prototip üretmekten çıkarak sertifikalı ve izlenebilir bir yedek parça tedarik zincirinin parçası haline geliyor.
Kaynaklar
- TCT: LATAM enerji pazarındaki ilk DNV-qualified polimer parçanın geliştirilmesi
- Equinor: 3D baskı ve dijital envanter yaklaşımı
- DNV: enerji ve denizcilik tedarik zincirlerinde 3D baskı
Görsel: Proje ortakları / TCT.